- عدا الثقلين ، فحينئذ يعلم أنه قد تحقّق بحيوانيته . [ 283 - ر ] ) * يعنى : هر كه خواهد كه مطلع شود بر حكمت الياس كه إدريس نبى بود پيش از نوح - عليهما السّلام - پس حضرت الهى او را به آسمان برآورد بعد از آن به رسالت فرود آمد تا جامع باشد ميان نبوّت و رسالت كه « منزلتين » عبارت از آن است . پس واجب بر آن طالب اطَّلاع آنست كه از حكم عقل خويش ، كه آسمان است ، فرود آيد به محل نفس و شهوت كه به نسبت به او ارض است تا مناسبتى با إدريس - عليه السّلام - در تنزّل يافته باشد . و بايد در مرتبهء حيوانيّت متمكن شود بر وجهى كه عقل او به تصرّف در أشياء مزاحم او نشود ، بلكه منقاد باشد واردات رحمانى [ را ] در مقام حيوانى ، تا مشاهدهء روحانيّت الياس و ملاحظهء مقامى كه به دو اختصاص [ دارد ] تواند كرد ، تا اطلاع يابد بر حكمى كه اختصاص به الياس دارد . و منكشف شود آن چه « 34 » همه ذوات را سوى الثقلين منكشف مىگردد از اطلاع بر احوال موتى از راحت نعيم و محنت جحيم و غير اين . و به هنگام اين انكشاف تحقّق او به مقامى حيوانى محقّق شود . و مىبايد كه بار ديگر منتقل شود به مقام عقلى ، متمكَّن در مقام تجرّد گردد به انقطاع از شهوات جسمانيه و لذات طبيعيه ، چنان كه شهوت از الياس ساقط شد تا ادراك او از قبيل عين اليقين باشد ، و آن چه را مشاهده مىكند و معاينه مىبيند ، به ذوق دريابد چنان كه در قول شيخ كه مىگويد : « فإذا تحقّق بما ذكرناه انتقل الى ان يكون عقلا مجردا » اشارت بدين خواهد آمد . و علامته علامتان الواحدة هذا الكشف ، فيرى من يعذب في قبره و من ينعم ، و يرى الميت حيا و الصامت متكلما و القاعد ماشيا . و العلامة الثانية الخرس بحيث إنه لو أراد أن ينطق بما رآه لم يقدر فحينئذ يتحقّق بحيوانيته . و كان لنا تلميذ قد حصل له هذا الكشف غير أنه لم يحفظ عليه الخرس فلم يتحقق بحيوانيته . و لما أقامنى الله في هذا المقام تحققت بحيوانيتى تحققا كليا ، فكنت أرى و أريد النطق بما أشاهده فلا أستطيع ، فكنت لا أفرق بينى و بين الخرس الذين لا يتكلَّمون . علامت متحقق بدين مقام دو علامت است : يكى اين كشف مذكور ، لا جرم مشاهده كند آن را كه در قبر معذّب است و به معاينه بيند آن را كه منعّم است و ميت را حى بيند به حيات [ 283 - پ ] برزخيه ، و صامت را متكلَّم به كلمات روحانيهء

--> « 34 » قا : منكشف آن چه .